Zachowanie się biżuterii wykonanej z metali, takich jak srebro, mosiądz czy brąz, jest w dużej mierze uzależnione od rodzaju podłoża, z którym ma ona bezpośredni kontakt. Najważniejszym czynnikiem jest ludzka skóra, a dokładniej jej wskaźnik pH oraz skład potu.
Średnia wartość pH zdrowej skóry wynosi około 5,0, co oznacza środowisko lekko kwaśne. Taki odczyn sprzyja zachowaniu równowagi biologicznej skóry i nie powoduje agresywnych reakcji chemicznych z metalami szlachetnymi.
Jak zmiany pH wpływają na biżuterię?
Na zmianę wskaźnika pH skóry wpływa wiele czynników, takich jak:
- wiek,
- stan fizjologiczny organizmu,
- choroby i infekcje,
- stres oraz zaburzenia metaboliczne.
W przypadku zaburzeń zdrowotnych pH skóry i potu może przesuwać się w stronę wartości zbliżonych do obojętnych (ok. 6,5–7,0). Taka zmiana znacząco wpływa na tempo i charakter reakcji chemicznych zachodzących na powierzchni metalu.
Kluczową rolę odgrywają:
- kwaśność potu i skóry,
- wilgoć,
- obecność soli mineralnych.
Kwaśne środowisko (niskie pH)
- przyspiesza korozję elektrochemiczną,
- sprzyja utlenianiu metali,
- powoduje czernienie srebra, żółknięcie lub zielonkawe naloty na mosiądzu i brązie.
Zasadowe środowisko (wysokie pH)
- prowadzi do matowienia powierzchni,
- w połączeniu z detergentami i potem powoduje plamy i odbarwienia,
- przyczynia się do utrwalania efektu czernienia biżuterii.
Biżuteria a zdrowy organizm
W przypadku zdrowego i zrównoważonego organizmu pH skóry oraz potu pozostaje stabilne. Oznacza to, że nie zachodzą niekorzystne reakcje chemiczne wpływające na zmianę koloru starej biżuterii.
Co więcej, podczas codziennego noszenia:
- biżuteria pokryta naturalną patyną stopniowo się wyciera,
- kontakt ze skórą o prawidłowym pH sprzyja odzyskiwaniu połysku i jasnego koloru metalu,
- srebro, mosiądz i brąz nabierają naturalnego blasku.
Biżuteria jako „barometr organizmu”
Zmiany koloru biżuterii nie są zjawiskiem przypadkowym ani wyłącznie efektem jakości materiału. Stara biżuteria może działać jak swoisty barometr organizmu, sygnalizując zmiany w samopoczuciu i równowadze fizjologicznej.
Przy:
- chorobach,
- przewlekłym stresie,
- zaburzeniach metabolicznych
dochodzi do modyfikacji pH i składu potu, co może skutkować ciemniejszym kolorem, matowieniem lub powstawaniem nalotów na metalach.